huisarts bezoek

Zorggebruik blijft tot elf jaar na hematologische kanker verhoogd

Langdurige zorgbehoefte vraagt om passende nazorg en aandacht voor sociaaleconomische verschillen

Mensen die een hematologische maligniteit hebben gehad, blijven tot elf jaar na de diagnose vaker gebruikmaken van zorg dan de algemene bevolking. Dat blijkt uit onderzoek op basis van data uit PROFILES (een samenwerking tussen IKNL en Tilburg University), waarin het zorggebruik van patiënten met onder meer lymfoom en multipel myeloom langdurig is gevolgd.

Uit het onderzoek blijkt dat voormalig patiënten niet alleen in de eerste jaren na hun diagnose, maar ook op de lange termijn vaker contact hebben met zorgverleners. Zij bezoeken vaker de huisarts en medisch specialist en maken meer gebruik van andere zorgvoorzieningen. Dit verhoogde zorggebruik bleef gedurende de gehele onderzoeksperiode zichtbaar.

Verschillen tussen patiëntengroepen

De mate van zorggebruik verschilt tussen patiëntengroepen. Zo maakten patiënten met multipel myeloom meer gebruik van zowel huisartsenzorg als specialistische zorg dan patiënten met een lymfoom. Ook zijn er duidelijke sociaaleconomische verschillen zichtbaar. Patiënten met een lagere sociaaleconomische positie hadden vaker contact met de huisarts, maar maakten juist minder gebruik van aanvullende zorg, zoals fysiotherapie of psychosociale ondersteuning. Deze verschillen blijven bestaan, ook jaren na de diagnose. 

Deze resultaten wijzen erop dat gezondheidsproblemen en ondersteuningsbehoeften ongelijk verdeeld zijn. Gerichte aandacht voor kwetsbare groepen is daarom nodig, bijvoorbeeld door verbetering van gezondheidsvaardigheden, betere begeleiding en inzet van zorgnavigatie, zodat alle patiënten toegang hebben tot passende nazorg.

Belang van langdurige nazorg

Simone Oerlemans, onderzoeker bij IKNL: "Onze bevindingen laten zien dat de gevolgen van hematologische kanker vaak nog jarenlang merkbaar zijn. Daarom is het belangrijk dat nazorg niet alleen gericht is op de periode direct na de behandeling, maar ook op de lange termijn, met extra aandacht voor patiënten in een kwetsbare sociaaleconomische positie.”

Over het onderzoek

Het onderzoek had als doel om inzicht te krijgen in de ontwikkeling van zorggebruik tot elf jaar na diagnose en in de relatie met sociaaleconomische positie. Hiervoor zijn gegevens van 2.319 patiënten uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) gebruikt, gecombineerd met vragenlijstdata binnen PROFILES. Het zorggebruik werd vergeleken met dat van mensen zonder kanker.

De deelnemers hadden een agressief lymfoom, indolent lymfoom of multipel myeloom en vulden gedurende meerdere jaren vragenlijsten in via het PROFIEL systeem over hun gebruik van:

  • de huisarts,
  • medisch specialisten,
  • aanvullende fysieke zorg (zoals fysiotherapie),
  • psychosociale zorg.

Gemiddeld leverde iedere deelnemer gegevens aan op vijf meetmomenten. De analyses onderzochten verschillen tussen ziektegroepen en tussen sociaaleconomische niveau.

Gerelateerd nieuws

Tweesporenbeleid voor tijdige inzet van palliatieve zorg in hemato-oncologie: kansen en barrières in beeld

arts in gesprek met patient

Patiënten met hematologische maligniteiten krijgen minder specialistische palliatieve zorg dan patiënten met solide maligniteiten, ondanks hun vergelijkbare symptoomlast. Dat blijkt uit een kwalitatieve interviewstudie onder zestien zorgverleners uit Nederlandse ziekenhuizen, uitgevoerd door IKNL in samenwerking met UMC Utrecht, LUMC en Amsterdam UMC.

lees verder

Factoren en overwegingen bij de keuze om af te zien van behandeling bij bepaalde hematologische kankers

echtpaar in gesprek met arts

Een nieuwe landelijke studie werpt nieuw licht op de redenen waarom nieuw gediagnosticeerde patiënten met bepaalde vormen van hematologische kankers geen kankergerichte behandeling ontvangen. Dit onderzoek van Myrte Zijlstra et al., gepubliceerd in de European Journal of Haematology, analyseerde gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) van IKNL van bijna 27.000 patiënten met diffuus grootcellig B-cellymfoom (DLBCL), symptomatische multipel myeloom (MM) en acute myeloïde leukemie (AML).

lees verder