'Hij moet toch eten?' Psychosociale gevolgen van onvermogen tot eten

De psychosociale gevolgen van het onvermogen tot eten en ongewenst gewichtsverlies is binnen de oncologische en palliatieve zorg een onderbelicht thema. Patiënten met kanker kunnen door klachten vaak niet voldoende eten, met gewichtsverlies tot gevolg. Zorginstituut Nederland heeft in november 2017 subsidie beschikbaar gesteld aan IKNL voor het onderzoeksproject ‘Hij moet toch eten?’.

Dit project is afgerond. Het richtte zich op het sneller signaleren en bespreekbaar maken van de psychosociale last van het onvermogen tot eten en ongewenst gewichtsverlies. 

Zowel patiënten als naasten maken zich zorgen over dit onvermogen tot eten en ervaren het gewichtsverlies als confronterend. Voor de naasten is het moeilijk om te zien dat de patiënt gewicht verliest. Het verdwijnen van het plezier in eten heeft niet alleen fysieke en mentale gevolgen, maar ook sociale gevolgen voor de patiënt en de omgeving.

Daarnaast zijn de resultaten over de ervaringen van patiënten en naasten met de psychologische gevolgen van moeilijker eten, de ervaren ondersteuning en de impact op kwaliteit van leven beschreven in het proefschrift ‘Food is more than nutrition – psychosocial consequences of a reduced ability to eat in patients with cancer' van Nora Lize. Meer informatie en een link naar dit proefschrift zijn hier te vinden. 

Patiënten en naasten rapporteren een gebrek aan aandacht voor deze problematiek onder zorgverleners. Zorgverleners geven aan het onderwerp te vermijden omdat ze geen adequate oplossing voor het gewichtsverlies voorhanden hebben. Patiënt en naasten lijken voornamelijk  behoefte te hebben aan informatie en professionele begeleiding. Ze voelen zich vaak slecht geïnformeerd en niet goed voorbereid op de situatie.

Opzet

Met het project ‘Hij moet toch eten?’ wilde het onderzoeksteam van IKNL de psychosociale last van het onvermogen tot eten en ongewenst gewichtsverlies sneller signaleren en bespreekbaar maken. Het project ging van start met een serie kwalitatieve interviews met patiënten en naasten en het uitzetten van vragenlijsten in een grotere populatie patiënten met kanker. De resultaten van deze interviews en vragenlijsten dienden als basis om digitaal beschikbare informatie over deze problematiek te ontwikkelen.

Resultaten

Een informatiesheet en zelfhulptool werden voor de patiënt en de naasten ontwikkeld, die helpen om deze problematiek zowel met elkaar als met de zorgverleners bespreekbaar te maken. Daarnaast is een gratis e-learning voor verpleegkundigen over de psychosociale gevolgen van problemen met eten bij kanker ontwikkeld. Deze module moet bijdragen aan het onder de aandacht brengen van deze problematiek bij zorgverleners.

Meer informatie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Natasja Raijmakers, hoofonderzoeker IKNL

 

 

Projectleider

Sandra Beijer

Subsidieverlener

Zorginstituut Nederland

Looptijd

2015-2019

Gerelateerd nieuws

De psychosociale gevolgen van het onvermogen tot eten worden vaak over het hoofd gezien

promotie Nora Lize

Ongeveer de helft van de patiënten met kanker ervaart voedingsproblemen als gevolg van de ziekte of de behandelingen. Dit kan leiden tot slechte eetlust, moeite met slikken of gewichtsverlies. Minder bekend is dat deze eetproblemen ook psychosociale gevolgen hebben zoals boosheid, teleurstelling en verdriet. Dat blijkt uit het proefschrift ‘Food is more than nutrition – psychosocial consequences of a reduced ability to eat in patients with cancer' van Nora Lize. Ze promoveerde op 3 juli aan Tilburg University.

lees verder
Maak kennis