Palliatieve zorg

Op ongeveer 150 plekken in het land komen huisartsen, wijkverpleegkundigen en consulenten palliatieve zorg samen in PaTz-groepen om af te stemmen over de zorg van palliatieve patiënten in hun werkgebied. Het zijn tweemaandelijkse besprekingen over mensen met een levensverwachting korter dan een jaar. Een van de uitgangspunten van PaTz is het vroegtijdig identificeren en proactief plannen van zorg met behulp van een palliatieve zorgregister. Sinds begin november dit jaar is de PaTz Portal landelijk beschikbaar en hebben alle PaTz-groepen de mogelijkheid om de PaTz Portal te gebruiken voor het registreren van palliatieve patiënten. 

Hoewel het aandeel palliatieve resecties bij patiënten met gevorderde of uitgezaaide maagkanker tussen 1989 en 2013 is gedaald en in dezelfde periode het percentage systemische behandelingen sterk is toegenomen, heeft dat niet geleid tot stijging van de overleving bij jonge (tot 70 jaar) en oudere patiënten (70 jaar en ouder). Dat blijkt uit onderzoek van Stijn Nelen (Radboudumc) en collega’s met data van de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). De veranderingen in palliatieve behandelingen hangen mogelijk samen met verbeterde diagnostiek en preoperatieve stadiering en beschikbaarheid van nieuwe systemische therapieën. De onderzoekers pleiten voor een vervolgstudie naar de effecten van palliatieve gastrectomie versus palliatieve chemotherapie. 

Verschillende ziekenhuizen werken aan initiatieven om structurele verbeteringen op het gebied van palliatieve zorg voor hun patiënten te realiseren. IKNL biedt op de webpagina Palliatieve zorg in de ziekenhuizen een selectie van de meest relevante bronnen. Het gaat om artikelen, rapporten, beleidsdocumenten, instrumenten en methodieken, voorbeelden, etc. Onder meer de Ommelander Ziekenhuis Groep (OZG) maakte gebruik van de gebundelde informatie

Zaterdag 14 oktober is het Internationale dag van de Palliatieve Zorg. Het is een belangrijk moment om burgers, patiënten en hun naasten, informele en formele zorgverleners bewust te maken van het bestaan van palliatieve zorg, de betekenis ervan en de mogelijkheden in Nederland. Zo ontdekken mensen welke keuzes ze kunnen maken en hoe belangrijk het is om tijdig te spreken over de laatste fase van het leven.

Er is brede overeenstemming over wat de kwaliteit van de palliatieve zorg in Nederland moet zijn. Gemandateerde vertegenwoordigers van patiënten en hun naasten, wetenschappelijke en beroepsverenigingen van zorgverleners, beroepsverenigingen van geestelijk verzorgers, professionals in de psychosociale oncologie en zorgverzekeraars hebben dit vastgelegd in het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland. Dit kwaliteitskader is op 3 oktober 2017 officieel gelanceerd en aangeboden aan de KNMG. Hierop liet voorzitter René Heman namens de artsenfederatie weten ‘graag de hoeder te willen zijn van het kwaliteitskader’ en het met alle relevante partijen verder te willen brengen. ‘Implementeren van het kwaliteitskader is de volgende stap.’

Het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland is gelanceerd. Een werkgroep bestaande uit verschillende gemandateerde leden vanuit patiëntenorganisaties, wetenschappelijke en beroepsverenigingen en zorgverzekeraars heeft hier het afgelopen jaar hard aan gewerkt. Onder hen verpleegkundig specialist Anja Guldemond, gemandateerd vanuit de V&VN en Winny Toersen van Patiëntenfederatie Nederland. Hoe hebben zij dit ervaren en wat verwachten ze van het kwaliteitskader nu het af is?

Op 3 oktober is het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland gelanceerd. IKNL en Palliactief willen met dit kwaliteitskader bijdragen aan een landelijk eenduidig beleid ter verbetering van de palliatieve zorg. Het kwaliteitskader is geschreven vanuit de vraag: wat vindt de patiënt van waaraan goede palliatieve zorg moet voldoen? IKNL en Palliactief zijn nu ook gestart met het ontwikkelen van patiënteninformatie over het kwaliteitskader, in samenwerking met onder meer Patiëntenfederatie Nederland en vertegenwoordigers uit diverse patiëntenorganisaties.

Het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland beschrijft wat de kwaliteit van palliatieve zorg in Nederland moet zijn, uitgaande van de waarden, wensen en behoeften van de patiënt en diens naasten. Verbonden aan het kwaliteitskader zijn de richtlijnen voor de palliatieve zorg. Deze bieden zorgprofessionals ondersteuning bij de besluitvorming in de palliatieve fase en geven aanbevelingen voor het verlenen van optimale zorg aan patiënten en hun naasten.